Yurt dışındaki müşteriler için çalışıyorsunuz ve döviz hesabınıza para geldi — ancak şimdi hangi vergiyi, ne zaman ve hangi modele göre ödeyeceğinizi bilmiyor musunuz? Sırbistan’daki serbest çalışanlar, götürü vergiden (götürü usul) farklı, özel bir öz değerlendirme rejimine tabidir ve doğru modelin seçimi, devlete ne kadar ödeyeceğinizi doğrudan etkiler. Aşağıda modelleri, standart giderleri, üç aylık süreleri ve genel olarak götürü vergiyi (götürü usul) düşünmenin ne zaman mantıklı olduğunu açıklıyoruz.

Vergi açısından kim serbest çalışan sayılır

Vergi açısından serbest çalışan, kayıtlı bir şirketi veya girişimci işletmesi olmaksızın, sözleşmeyle belirlenmiş bir ücret esasına dayalı olarak — çoğunlukla yurt dışındaki müşterilerden, ancak ülke içinden de — gelir elde eden gerçek kişidir. Bu rejimin temel özelliği öz değerlendirmedir: Vergi İdaresi size bir karar (tebligat) göndermez, vergiyi ve primleri/katkı paylarını kendiniz hesaplamak ve beyan etmekle yükümlüsünüz. Bu, Sırbistan’da bu şekilde gelir elde eden hem yerli hem de yabancı uyruklu kişiler için geçerlidir.

İki öz değerlendirme modeli: A ve B

Kanun iki model öngörür ve size en uygun olanı siz seçersiniz — üstelik bunu üç aylık dönemden üç aylık döneme değiştirebilirsiniz. Fark, standart giderlerin tutarında ve vergi oranındadır.

Model A genellikle düşük gelirler için daha avantajlıdır. Üç aylık dönem başına sabit bir standart gider (vergiden muaf tutar) tanınır ve bu eşiğin üzerindeki gelir üzerinden %20 oranında vergi ile primler/katkı payları ödenir. 1 Şubat 2026’dan itibaren bu tutar üç aylık dönem başına 110.647 dinardır (2025’te 107.738 dinardı).

Model B genellikle yüksek gelirler için daha avantajlıdır. Brüt gelirin %34’ü kadar artırılmış sabit bir standart gider tanınır ve kalan tutar üzerinden %10 gibi daha düşük bir oranda vergi ile primler/katkı payları ödenir. 1 Şubat 2026’dan itibaren sabit kısım üç aylık dönem başına 66.733 dinardır (2025’te 64.979 dinardı).

Model A — standart gider 110.647 din/üç aylık dönem, vergi %20
Model B — standart gider 66.733 din + gelirin %34’ü, vergi %10
Tutarlar yılda bir kez, 1 Şubat’tan itibaren güncellenir

Primler/katkı payları: PIO ve sağlık

Verginin yanı sıra, vergi matrahı üzerinden primler/katkı payları da hesaplanır. Emeklilik ve maluliyet sigortası (PIO) oranı %24 olup her iki modelde de zorunludur. Sağlık sigortası primi/katkı payı %10,3‘tür, ancak yalnızca başka bir esasa göre — örneğin çalışan ya da girişimci olarak — zaten sigortalı değilseniz ödenir. Bu önemli bir ayrıntıdır: tam zamanlı sabit bir işiniz varsa, büyük olasılıkla serbest çalışma geliriniz üzerinden sağlık primi/katkı payı ödemezsiniz.

Primler/katkı payları için asgari matrahı da göz önünde bulundurmak gerekir: hesaplanan matrahınız kanunla belirlenen asgari tutardan düşükse, primler/katkı payları emeklilik sigortasındaki statünüzü korumak amacıyla yine de bu asgari tutar üzerinden hesaplanır.

Üç aylık beyannameler: süreler ve form

Serbest çalışma geliri üç ayda bir, üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde beyan edilir. Beyanname, PP OPO-K formuyla, Vergi İdaresi’nin özel portalı (Serbest Çalışanlar / Frilenseri) üzerinden ya da ePorezi portalı üzerinden elektronik olarak verilir. Örneğin, 2026’nın ilk üç aylık dönemine ait gelir beyannamesi en geç 30 Nisan 2026’da verildi.

Q1 (Ocak–Mart) — süre üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün (örn. 30 Nisan)
Q2 (Nisan–Haziran) — süre üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün
Q3 (Temmuz–Eylül) — süre üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün
Q4 (Ekim–Aralık) — süre üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün

Portalda, yükümlülüğünüzü hesaplamanıza yardımcı olan bir hesaplama aracı bulunur; başarılı bir beyandan sonra sistem, mobil bankacılık üzerinden kolay ödeme için QR kodlu bir ödeme talimatı oluşturur. Beyannameyi zamanında vermezseniz, temerrüt faizi ve olası kabahat sorumluluğu söz konusu olur.

Serbest çalışma öz değerlendirmesi ile götürü vergi (götürü usul) karşılaştırması

Birçok serbest çalışan bir noktada, götürü vergiye (götürü usule) geçip geçmemeyi, yani girişimci işletmesi açıp açmamayı sorgular. Bunlar tamamen farklı iki rejimdir:

Serbest çalışma öz değerlendirmesi — gerçek kişi, şirket kaydı olmaksızın, üç ayda bir beyan, yükümlülük o üç aylık dönemde elde edilen gelire bağlıdır. Gelir yoksa sabit bir aylık gider de yoktur.
Götürü vergi (götürü usul vergilendirilen girişimci) — APR’de kayıtlı işletme, ne kadar kazandığınızdan bağımsız olarak Vergi İdaresi’nin belirlediği sabit aylık yükümlülük ve yıllık ciro limiti. Fatura düzenlersiniz ve bir PIB’iniz olur.

Kabaca mantık şu: gelirler düzensiz veya düşükse, yalnızca kazandığınızda ödediğiniz için serbest çalışma rejimi genellikle daha esnektir. Gelirler istikrarlı ve daha yüksekse, götürü vergi (götürü usul) daha kârlı olabilir ve size girişimci statüsü kazandırır (daha kolay fatura düzenleme, firmalarla sözleşme yapma, primlerde/katkı paylarında süreklilik). Somut hesap; gelir tutarına, faaliyete ve başka bir esasa göre sigortalı olup olmadığınıza bağlıdır, bu nedenle karar vermeden önce her iki seçeneği karşılaştırmakta fayda vardır.

Özet

Serbest çalışma geliri öz değerlendirme yoluyla işler — kendiniz hesaplar ve beyan edersiniz, Vergi İdaresi karar (tebligat) göndermez.
Model A (standart gider 110.647 din, vergi %20) ile Model B (66.733 din + %34, vergi %10) arasında seçim yaparsınız — 1 Şubat 2026’dan itibaren.
PIO primi/katkı payı her iki modelde de %24’tür; sağlık primi/katkı payı %10,3 yalnızca başka bir esasa göre sigortalı değilseniz ödenir.
Beyan üç ayda bir, PP OPO-K formuyla, üç aylık dönemin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde, portal üzerinden elektronik olarak yapılır.
Götürü vergi (götürü usul) sabit aylık yükümlülüğü olan ayrı bir rejimdir — istikrarlı, yüksek gelirlerde daha kârlı olabilir.

Tutarlar ve oranlar yıldan yıla değişir, bu nedenle beyandan önce her zaman Vergi İdaresi’nin portalındaki güncel verileri kontrol edin. Model seçimi veya üç aylık beyannamenin verilmesi konusunda yardıma ihtiyacınız olursa bizimle iletişime geçin.